درصورتی که شما تازه با لینوکس کار می کنید و یا یک کاربر حرفه ای هستید باز هم در برخی موارد نیاز دارید تا در استفاده از دستوراتی که وارد می کنید نگاهی به مستندات و صفحه راهنمای آن داشته باشید. در این مقاله قرار است به معرفی man pages یا همان راهنمای لینوکس بپردازیم.

از مستندات معتبر لینوکس می توان به موارد زیر اشاره داشت:

  • صفحه man pages در لینوکس
  • دستور –help یا گاهی -h در لینوکس
  • gnu info page در لینوکس
  • مستندات رسمی و معتبر هر توزیع مانند Gentoo wiki و Ubuntu Documentation
  • و موارد دیگر…

man pages در لینوکس چیست؟

man pages

man pages

صفحه راهنما یا man page ابزار مستندساز آنلاینی است که برای موجودیتی که عموماً سیستم‌عامل یونیکس یا شبه‌یونیکس می‌باشد وجود دارد. چنین موجودیت‌هایی شامل برنامه‌های کامپیوتری (کتابخانه‌ها فراخوان‌های سیستمی)، استانداردهای رسمی، اصطلاحات و قراردادها و حتی مفاهیم انتزاعی می‌باشند. کاربر می‌تواند با فراخوان دستور راهنما (به انگلیسی: man) صفحه راهنما را احضار کند.

معمولا تمام نرم افزار های لینوکس و تمام دستوراتی که در لینوکس وارد می کنید یک صفحه راهنما دارند که با استفاده از دستور man (که مخفف Manual می باشد) و سپس دستور (برنامه) خود می توانید به راهنمای آن وارد شوید. برای مثال برای دیدن آپشن های دستور ls ما میتوانیم آن را به صورت زیر وارد کنیم:

man ls

به صورت دقیق تر دستور man به صورت زیر استفاده می شود، یعنی اول دستور man نوشته می شود و سپس آپشن های مورد نظر را وارد می کنیم و سپس می توانیم از keyword یا کلید واژه هایی نیز استفاده کنیم.

man [option(s)] keyword(s)

معمولا زمانی که ما از هیچ آپشنی برای کلیدواژه خود مثل ls یا rm یا هر دستور دیگری استفاده نکنیم و به صورت ساده بنویسیم man ls به ما به صورت پیشفرض یک صفحه اختصاصی از آن کلید وارژه را نمایش می دهد که در زیر خروجی آن را نمایش داده ایم.

مستندات لینوکس

مستندات لینوکس

به صورت کلی man دارای 9 فصل می باشد که در زیر این 9 فصل را نمایش داده ایم:

Section Description
1 General commands
2 System calls
3 Library functions, covering in particular the C standard library
4 Special files (usually devices, those found in /dev) and drivers
5 File formats and conventions
6 Games and screensavers
7 Miscellanea
8 System administration commands and daemons
9 Kernel routines [Non standard]

ممکن است کلید واژه ای که وارد می کنید در چند فصل آن امده باید برای همین کلید واژه را در یک فصل خاص جستجو می کنیم، برای مثل ما با دستور زیر میتوانیم به فصل 3 دستور printf وارد شویم:

man 3 printf

و یا با دستور زیر به تمام فصل های آن دسترسی داشته باشیم:

man -a printf

معمولا ممکن است دستوری که وارد می کنید حجم متن زیادی داشته باشد و نتوان کل آن متن را در یک صفحه نمایش داد برای همین دستور man از یک برنامه Pager برای رندر و چند صفحه کردن آن متن استفاده می کند که در بیشتر نسخه ها و توضیع های لینوکس از less استفاده می شود. 

در این حالت شما با زدن دکمه Enter به خط بعد و با زدن کلید Spacebar به صفحه بعد و برای برگشت به صفحه قبل کلید b را میزنیم و برای خروج نیز از کلید q استفاده می کنیم.

دستور whatis در لینوکس چیست؟

یک نسخه خلاصه شده از دستور man وجود دارد که در یک خط کوتاه به ما کاربرد کلیدواژه ای که وارد کرده ایم را می گوید برای مثال با دستوز زیر

whatis ls

خروجی آن به صورت زیر می باشد:

ls (1)       –      list directory contents

gnome-help

gnome-help